Cemil Paşa Konağı (Qonaxa Cemil Paşa)
Cemil Paşa Konağı (Qonaxa Cemil Paşa),cemil,paşa,konağı,qonaxa,cemil,paşa

Cemil Paşa Konağı (Qonaxa Cemil Paşa)
Ali Paşa Mahallesi Köylü Sokak’ta bulunan konak, Diyarbakır’ın en güzel sivil mimari örneklerinden biridir. Osmanlı valisi Ahmet Cemil Paşa tarafından 1888-1902 yılları arasında yaptırılmıştır.
Haremlik ve selamlık bölümlerinden oluşan Cemil Paşa Konağı’nda, bütün Diyarbakır evlerinde olduğu gibi mekanlar geniş avlu etrafında dizilidir. Diyarbakır evlerinin yapı karekteristiği gibi bu konakta da kesme bazalt taş ve yapıya görsel hareketlilik kazandırmak amacıyla kireçtaşı kullanılmıştır. Yapının iki tane girişi vardır, ana giriş Köylü Sokak’tadır. Haremlik ve selamlığın ortasında mabeyn bölümü vardır. Geniş havuzlu bahçesi, ahırı, misafirhanesi ve diğer bölümleriyle küçük bir saray niteliğinde olan konak, taş işçiliğinin en güzel örneklerden biridir.
Haremlik kısmının kuzey tarafı kışlık, güney tarafı yazlık; doğu ve batı kısımları da mevsimlik olarak kullanılmıştır. Selamlık kısmında ahırlar, hizmetli odaları, kabul odaları, kahve odaları, mabeyn odası, dikdörtgen bir çerçeveye sahip elips bir havuz vardır.
Diyarbakır’daki en görkemli ve en büyük konak yapısı olan Cemil Paşa Konağı tarihi ve turistik açıdan görülmesi gereken nadide bir yapıdır. Konağın restorasyon çalışmaları, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılmış olup, bittiğinde kent müzesi olarak işlevlendirilecektir.

Cemil Paşazadeler (Mala Cemil Paşayan)
Ahmet Cemil Paşa 1837’de Diyarbakır’da doğmuş, 1902 yılında yine Diyarbakır’da vefat etmiştir. Gücünden korkulduğu için hep Yemen gibi uzak yerlerde görevlendirilmiştir. Diyarbakır’da uzun bir dönem etkin olan Cemil Paşazadeler çok geniş bir ailedir. 400 yıllık bir geçmişe sahip olan bu aile, bölgede ve Diyarbakır’da meydana gelmiş olaylarda etki sahibidir. Cemil Paşa ailesinden birçok aydın ve kültür insanı yetişmiştir. Bu yönü ile Diyarbakır’ın siyasi hayatında ciddi bir ağırlığa sahiptirler. Şeyh Sait İsyanı bastırıldıktan sonra ailenin tamamı sürgüne gönderilmiştir. Değişik yerlere sürgüne gönderilen aile mensupları, uzun yıllar sürgünde yaşamıştır ancak gittikleri yerlerde de çeşitli siyasi etkinliklerin ve örgütlerin içinde yer almışlardır. Ekrem Cemil Paşa ve Kadri Cemil Paşa Suriye’de Xoybun örgütünün kurucuları arasındadır. Ayrıca Kürtçe alfabenin hazırlanması için çalışma yürüten Ekrem Cemil Paşa ile Kadri Cemil Paşa, çeşitli Kürtçe dergilerin çıkarılmasında da sorumluluk almışlardır.



Bu İçerik 13.09.2011 Tarihinde Köşk ve Konaklar Kategorisinde Yayınlanmıştır