Burçlar
Burçlar,burçlar

Yedi Kardeş Burcu (Birca Hosta): Artuklu Dönemi (1208) eseri olan burç, Evli Beden Burcu ile aynı dönemde inşa edilmiştir. Burca adını veren  Usta Çırak Efsanesi’dir.
Burç üzerinde, çift başlı kartal ve aslan kabartmaları vardır. Kitabede ise burcu yaptıranlar için dualar işlenmiştir.

Evli-Ulu Beden Burcu (Birca Şagirt): 1208 yılında yapılan bu Artuklu eseri, silindirik yapısı, onu çevreleyen kitabesi, çift başlı kartal ve Mezopotamya Mitolojisi kökenli kanatlı aslan (sfenks) kabartmasıyla dönemin en güzel eserlerindendir.

Keçi Burcu (Birca Keçikê): Mardin kapısının doğusunda yer alır. Güneş tapınağı üzerinde kurulmuş olan bu burcun kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte, üzerinde yer alan kitabede Mervaniler tarafından onarıldığını öğrenmekteyiz. Hevsel Bahçeleri’nin, tarihi Pira Deh Derî’nin, Dicle Nehri’nin, Kırklar Dağı’nın, Seman Köşkü’nün (Gazi Köşkü) ve Sur İçi’nin panoramik açıdan izlenebileceği en muhteşem noktalardan biridir. Keçi Burcu  Diyarbakır Surları üzerindeki en eski ve en büyük burçtur. Burcun içinde ön kemerinin taşı üzerinde bulunan kuş figürü dikkat çekmektedir. İçinde geçmişte zindan olarak kullanılan bir bölüm vardır. Burç 2004 yılında  Röleve Anıtlar Müdürlüğü tarafından restore edilmiş, sanatsal sergi alanı ve resepsiyon salonu olarak kullanılmaktadır.

Halk arasında Bırca Keçikê île ilgi söylenen bir mani.

Birca Keçikê zozan e (Kız Burcu yayladır)
Seyrangeha qîzan e  (Kızların seyrangahıdır)
Ez yara xwe nas dikim (Ben yarimi tanırım)
Tava hiva rezan e (Bağların ay ışığıdır)

 

Dağkapı Burcu (Derê Çiyê): Harput Kapı (Derê Xarpêtê) olarak da bilinir. Kapının sağında ve solunda ki burçlarda Bizans, Roma, Selçuklu, Arap ve Osmanlı kitabeleri yanında çok sayıda hayvan, bitki, üzüm salkımı,  haç, Güneş ve Kral Süleyman Mühürü’nün  kabartmaları yer almaktadır. Günümüzde alt katı sergi salonu  ve Turizm Danışma Bürosu olarak kullanılmaktadır.

Nur Burcu:  1089 yılında Selçuklu hükümdarı Melikşah tarafından yaptırılmıştır.  Mimarı Selamioğlu Urfalı Muhammed’dir. Kufi yazıyla yazılmış kitabesi ve çeşitli hayvan figürleriyle en zengin burçtur. Burç üzerinde uzun boynuzlu keçi ile koşan at figürlerindeki gelişmişlik dikkat çekicidir. Burcun kitabesinin yanında bulunan güvercin motifi ile bunun hemen altında bağdaş kurmuş bir şekilde oturan kısa saçlı, eli ile ayaklarını tutan çıplak kadın rölyefi ise İslami dönem egemenliği olmasına rağmen Diyarbakır’da sanatın ne kadar gelişkin olduğunu göstermektedir.



Bu İçerik 11.09.2011 Tarihinde Diyarbakır Kalesi Kategorisinde Yayınlanmıştır